Öss Hazırlık | Geçmiş Yılların Öss Soruları | KPSS 2008| DPY 2008| ÖSS 2008| KPSS Başvuruları| Ehliyet Kursu Sonuçları | Online Ders | Öss Puan Hesaplama | KPSS Sınav Soruları | OKS Sınav Soruları | Ehliyet Sınavı Soruları

ÇEMBER VE DAİRE NE DEMEKTİR?

Çemberin içi boş halka gibidir. (yüzük,simit)
Dairenin içi dolu taralıdır. (madeni para,gazoz kapağı)

ÇEMBERDE AÇILAR:
Merkez açı: Köşesi merkez üzerinde olan açıya merkez açı denir.Merkez açı gördüğü yayın ölçüsüne eşittir.

Çember açı (çevre açı): Köşesi çember üzerinde olan açıya çember açı yada çevre açı denir.Çevre açı gördüğü yayın yarısına eşittir.

Aynı yayı gören çevre açının ölçüsü, merkez açının ölçüsünün yarısıdır.

Aynı yayı gören çevre açıların ölçüleri eşittir.

Çemberde çapı gören çevre açıları 90 derecedir.

ÇEMBERDE YAYLAR:

Majör çember yayı: Merkez açının kenarlarının çemberi veya daireyi kestiği noktaların arasındaki yaylardan büyük olana majör (büyük) çember yayı denir.

Minör çember yayı: Merkez açının kenarlarının çemberi veya daireyi kestiği noktaların arasındaki yaylardan küçük olana minör (küçük) çember yayı denir.www.matematikcifatih.tr.gg
Merkez açının gördüğü yay minör yaydır.

ÇEMBER’İN VE DAİRE’NİN ÇEVRESİ:
Ç = 2.π.r
(π=3,14 alırız r daire veya çemberin yarıçapı)

örnek: Yarıçapı 5cm olan çemberin çevresini bulunuz.
Ç = 2.π.r
Ç = 2.3.5 = 30cm (π=3 aldık)

DAİRE’NİN ALANI:
A = π.r.r
(π=3,14 alırız r dairenin yarıçapı)

örnek: Yarıçapı 4cm olan dairenin alanını bulunuz.
A = π.r.r
A = 3.4.4 = 48cm2(cmkare)

DAİRE DİLİMİNİN ALANI:
A = π.r.r.x / 360º
(π=3,14 alırız r dairenin yarıçapı, x açısı daire diliminin arasında kalan merkez açı)

örnek: Merkezde oluşan 60º lik açının taradığı ve yarıçapı 10cm olan daire diliminin alanını bulunuz.
A = π.r.r.x / 360º
A = 3.10.10.60º / 360º
A = 300 / 6 = 50cm2

ÇEMBER YAYININ UZUNLUĞU:
Ç = 2.π.r.x / 360º
(π=3,14 alırız r çemberin yarıçapı, x açısı çember parçasının arasında kalan merkez açı)

örnek: Merkezde oluşan 90º lik açının gördüğü ve yarıçapı 6cm olan çember yayının uzunluğunu bulunuz.
Ç = 2.π.r.x / 360º
Ç = 2.3.6.90º / 360º
Ç = 36 / 4 = 9cm

DİK DAİRESEL SİLİNDİR NEDİR?

Silindir geometrik bir cisimdir.

• Hacmi:  

• Yüzey alanı:

Bir dikdörtgenin bir kenarı etrâfında döndürülmesiyle elde edilir. Bu silindire dik veya eğik silindir denir. Alt ve üst tabanı dâiredir. Soba borusu dik silindire bir örnektir.

Matematikte silindirin genel tanımı şöyledir: Düzlemsel bir eğriyle bu eğrinin düzleminde bulunmayan bir doğru verildiğinde, dâimâ bu doğruya paralel kalmak şartıyla eğriye dayanarak hareket eden bir doğrunun taradığı yüzeye silindirik yüzey denir. Bu silindirik yüzeyle, bu yüzeyi kesen paralel iki düzlemin sınırladığı cisme silindir denir. Silindir yüzeyini meydana getiren doğrulardan herbirine ana doğru denir.

Silindire, taban eğrisine göre isim verilir. Eğri dâireye Şişe dâirevî silindir, elipse ise eliptik silindir denir. Silindirik yüzey için taban eğrisinin kapalı olması gerekmez. Parabolik silindir, hiperbolik silindir, birer silindirik yüzeydir. Dairevî silindirin ana doğrusu tabana dik değilse böyle silindire eğik silindir denir.

Taban yarıçapı “r”, yüksekliği “h” olan bir dik silindirin alan ve hacim formülleri şöyledir:

Yan alan: Y=2πrh

İki taban alanı: 2A=2πr2

Bütün alanı: S=Y+2A=2πrh+2πr2=2πr (h+r)

Hacmi: V= π r2. h

Bayındırlıkta: Bir şasiye monte edilmiş, tekerlek vazîfesi gören bir veya birkaç büyük mâdenî silindirden meydana gelen ve toprağı, şaseleri kaplayan malzemeyi sıkıştırmak ve ezmek için kullanılan, dökme demirden yapılmış büyük ağırlığa, şeklinden dolayı silindir adı verilir.

Otomobilde, tekstil ve kâğıt sanâyiinde çeşitli silindirler kullanılmaktadır.

SİLİNDİR’İN ALANI:
A = yanal alan + 2.taban alan
A = 2.π.r.h + 2.π.r.r
(π=3,14 alırız, r taban yarıçapı, h yükseklik)

örnek: Taban yarıçapı 1cm ve yüksekliği 4cm olan silindirin alanını bulunuz.(π=3)
A= 2.3.1.4+2.3.1.1= 24+6= 30cmkare

SİLİNDİR’İN HACMİ:
H = taban alan.yükseklik
H = π.r.r.h
(π=3,14 alırız, r taban yarıçapı, h yükseklik)
(konserve tenekesi) 

örnek: Taban yarıçapı 4cm ve yüksekliği 5cm olan silindirin hacmini bulunuz.(π=3)
H= 3.4.4.5= 240cmküp

Silindirin Açınımı ve Açık Şekli

   

DİK PRİZMALAR VE DİK PRİZMA ÇEŞİTLERİ

Prizma Nedir?
Birbirine eşit ve paralel iki düzlemin köşelerinin birleşmesi sonucu elde edilen cisme prizma denir.

Dik Prizma Nedir?
Tabanları herhangi bir çokgensel bölge,yan yüzleri dikdörtgensel bölge olan cisimlere dik prizma denir.Dik prizmalarda tabanları birleştiren yanal ayrıtlar tabanlara diktir.
Tabanları düzgün çokgensel bölge olan dik prizmalara düzgün dik prizmalar denir.
Prizmalar tabanlarına göre isimlendirilir.Üçgen prizma,kare prizma,dikdörtgenler prizması,altıgen prizma,beşgen prizma gibi…

Dik Prizmaların Özellikleri
1) Tabanları birbirine eş ve paraleldir.
2) Yan yüzleri dikdörtgensel bölgelerdir.
3) Herbir köşede kesişen ayrıtları birbirine diktir.
4) Yanal ayrıtlar aynı zamanda yüksekliktir.

Dik Prizmaların Alanları
Dik prizmaların alanı demek prizmanın dış yüzeyinin kapladığı alan demektir.Tüm dik prizmaların alanı için aşağıdaki formül kullanılır.
Alanı=2.(taban alanı)+(yükseklik).(taban çevre uzunluğu)
Küpün Alanı:
A=6.a
Dikdörtgenler Prizmasının Alanı:
A=2.(a.b+a.c+b.c)
www.matematikcifatih.tr.gg 

Dik Prizmaların Hacimleri
Dik prizmaların hacmi demek içine doldurulan sıvının kapladığı yer demektir.Tüm dik prizmaların hacmi için aşağıdaki formül kullanılır.
Hacim=(taban alanı).(yükseklik)
Küpün Hacmi:
V=a.a.a
Dikdörtgenler Prizmasının Hacmi:
V=a.b.c

Küp
6 Tane karesel bölgenin birleşmesi sonucu meydana gelen kapalı kutu şekline küp denir.6 Tane birbirine eşit kare vardır.Tavla zarını örnek verebiliriz.

Küpün Özellikleri:
Yüz Sayısı=6
Yanal Yüz Sayısı=4
Taban Sayısı=2
Köşe Sayısı=8
Yanal Ayrıt Sayısı=4
Taban Ayrıt Sayısı=8
Toplam Ayrıt Sayısı=12
Tabanlar ve yanal yüzler karedir.

Kare Dik Prizma
2 Tane karesel,4 tane dikdörtgensel bölgenin birleşmesi sonucu meydana gelen prizmaya kare dik prizma denir.Gökdelenleri örnek verebiliriz.

Kare Dik Prizmanın Özellikleri:
Yüz Sayısı=6
Yanal Yüz Sayısı=4
Taban Sayısı=2
Köşe Sayısı=8
Yanal Ayrıt Sayısı=4
Taban Ayrıt Sayısı=8
Toplam Ayrıt Sayısı=12
Tabanlar kare,yanal yüzler dikdörtgendir.

Dikdörtgenler Prizması
6 Tane dikdörtgensel bölgenin birleşmesi sonucu meydana gelen prizmaya dikdörtgenler prizması denir.Kibrit kutusunu örnek verebiliriz.

Dikdörtgenler Prizmasının Özellikleri:
Yüz Sayısı=6
Yanal Yüz Sayısı=4
Taban Sayısı=2
Köşe Sayısı=8
Yanal Ayrıt Sayısı=4
Taban Ayrıt Sayısı=8
Toplam Ayrıt Sayısı=12
Tabanlar ve yanal yüzler dikdörtgendir.

Üçgen Dik Prizma
2 Tane üçgensel,3 tane dikdörtgensel bölgenin birleşmesi sonucu meydana gelen prizmaya üçgen dik prizma denir.Çatıları örnek verebiliriz.

Üçgen Dik Prizmanın Özellikleri:
Yüz Sayısı=5
Yanal Yüz Sayısı=3
Taban Sayısı=2
Köşe Sayısı=6
Yanal Ayrıt Sayısı=3
Taban Ayrıt Sayısı=6
Toplam Ayrıt Sayısı=9
Tabanlar üçgen,yanal yüzler dikdörtgendir.
www.matematikcifatih.tr.gg

Altıgen Dik Prizma
2 Tane altıgensel,6 tane dikdörtgensel bölgenin birleşmesi sonucu meydana gelen prizmaya altıgen dik prizma denir.Arı peteklerini örnek verebiliriz.

Altıgen Dik Prizmanın Özellikleri:
Yüz Sayısı=8
Yanal Yüz Sayısı=6
Taban Sayısı=2
Köşe Sayısı=12
Yanal Ayrıt Sayısı=6
Taban Ayrıt Sayısı=12
Toplam Ayrıt Sayısı=18
Tabanlar altıgen,yanal yüzler dikdörtgendir.

Beşgen Dik Prizma
2 Tane beşgensel,5 tane dikdörtgensel bölgenin birleşmesi sonucu meydana gelen prizmaya beşgen dik prizma denir.

Beşgen Dik Prizmanın Özellikleri:
Yüz Sayısı=7
Yanal Yüz Sayısı=5
Taban Sayısı=2
Köşe Sayısı=10
Yanal Ayrıt Sayısı=5
Taban Ayrıt Sayısı=10
Toplam Ayrıt Sayısı=15
Tabanlar beşgen,yanal yüzler dikdörtgendir.

EĞİK PRİZMALAR
Tabanları herhangi bir çokgensel bölge,yan yüzleri paralelkenarsal bölge olan cisimlere eğik prizma denir.Tabanları birleştiren yanal ayrıtlar tabanlara dik değildir.Eğik prizmalarda yan yüzler paralelkenardır.

SİLİNDİR
Tabanları daire,yanal yüzü dikdörtgen olan cisme silindir denir.
2 Tane daire,1 tane dikdörtgen vardır.Konserve tenekesini örnek olarak verebiliriz.

Silindirin Alanı:
Alan=2.(taban alanı)+yanal alanı
A=2.π.r.r+2.π.r.h

Silindirin Hacmi:
Hacim=(taban alanı).(yükseklik)
V=π.r.r.h

ÇOKGENLER NEDİR?

ÇOKGEN ÇEŞİTLERİ NELERDİR?

1. Çokgen

Bir düzlemde birbirinden farklı ve herhangi üçü doğrusal olmayan A₁, A₂, A₃, … gibi n tane (n ³ 3) 
noktayı ikişer ikişer birleştiren doğru parçalarının oluşturduğu kapalı şekillere çokgen denir.

a. İçbükey (konkav) çokgenler: Bir çokgenin bazı kenar doğruları çokgeni kesiyorsa bu tür çokgenlere İçbükey çokgen denir.

b. Dışbükey (konveks) çokgenler: Kenar doğrularının hiçbiri, çokgeni kesmiyorsa bu çokgenlere denir. Dışbükey çokgen

 

c. Çokgenlerin elemanları

A, B, C, D, E noktalarına çokgenin köşeleri denir. Komşu iki köşeyi birleştiren [AB], [BC], [CD], [DE] ve [EA] doğru parçaları çokgenin kenarlarıdır.

 

• İç bölgede kenarlar arasında oluşan açılara çokgenin iç açıları denir.
• İç açılara komşu ve bütünler olan açılara çokgenin dış açıları denir. www.matematikcifatih.tr.gg
• Köşeleri birleştiren kenarlar haricindeki doğru parçalarına köşegen adı verilir.

2. Dışbükey Çokgenlerin Özellikleri

a. İç açılar toplamı: Dış bükey bir çokgenin n tane kenarı var ise iç açılarının toplamı

 

(n - 2) . 180°

 

b. Dış açılar toplamı: Bütün dışbükey çokgenlerde

 

Dış açılar toplamı =360°

 

c. Köşegenlerin sayısı: n kenarlı dışbükey bir çokgenin

 

n.(n-3) / 2

Bir köşeden (n – 3) tane köşegen çizilebilir.

n kenarlı dışbükey bir çokgenin içerisinde, bir köşeden köşegenler çizilerek
(n – 2) adet üçgen elde edilebilir.

 

3. Düzgün Çokgenler

Bütün kenarlarının uzunlukları eşit ve bütün açılarının ölçüleri eşit olan çokgenlere düzgün çokgen denir.

 

a. Düzgün altıgende olduğu gibi düzgün çokgenlerin köşelerinden daima bir çember geçer. Bu çembere çevrel çember denir.

 

b. Düzgün çokgenlerde eşit sayıda kenarı birleştiren köşegenler birbirine eşittir.

 

c. Kenar sayısı çift olan düzgün çokgenlerde karşılıklı kenarlar paraleldir.

 

 

d. Kenar sayısı tek olan düzgün çokgenlerde karşı kenara çizilen dik karşı kenarı ortalar. Köşeden kenarın ortasına çizilen doğru parçası kenara diktir şeklinde de ifade edilir

e. n kenarlı düzgün bir çokgende bir iç açının ölçüsü

(n - 2) . 180°/ n

f. Konveks çokgenlerin dış açıları toplamı 360° olduğundan düzgün çokgenin bir dış açısının ölçüsü

360° / n

4. Düzgün Çokgenin Alanı

a. n kenarlı düzgün çokgenin bir kenarı a ve iç teğet yarıçapı r ise alanı

 

A= n.a.r / 2

 

b.n kenarlı bir düzgün çokgende bir kenarı gören merkez açı

(Bu açı aynı zamanda dış açıdır) 360 / n ve çevrel çemberin yarıçapı R ise çokgenin alanı

 

A= n.R.R.sina / 2

DÖRTGENLER: Dört kenarı olan kapalı geometrik şekillere dörtgen denir. PARALELKENAR: Karşılıklı kenarları birbirine eş ve paraleldir. Karşılıklı açıları eşittir. Ardışık açıları bütünlerdir. Köşegenleri birbirini ortalar. Köşegenlerin karşılıklı kenar çiftleriyle oluşturduğu iç ters açıların ölçüleri birbirine eşittir. Paralelkenarın alanı; taban uzunluğu ile o tabana ait olan yüksekliğin çarpımıdır. EŞKENAR DÖRTGEN: Tüm kenar uzunlukları birbirine eşit ve karşılıklı kenarları paraleldir. Karşılıklı açıları eştir. Ardışık açıları bütünlerdir. Köşegenleri birbirini dik ortalar. Köşgenler ait oldukları köşelerdeki açıların açıortayıdır. Eşkenar dörtgenin alanı iki şekilde hesaplanır; 1) Köşegen uzunluklarının çarpımının yarısıdır. 2) Taban uzunluğu ile o tabana ait olan yüksekliğin çarpımıdır. YAMUK: Karşılıklı kenar çiftlerinden en az biri paraleldir. Ardışık açılar bütünlerdir. Dik yamuk ve ikizkenar yamuk olmak üzere 2 çeşidi vardır. Yamuğun alanı; alt taban ile üst taban uzunluklarının toplamının yarısı ile yüksekliğin çarpımıdır. Dik yamukta yükseklik, paralelkenarlara dik olan kenardır.

DÖRTGENLER: Dört kenarı olan kapalı geometrik şekillere dörtgen denir. PARALELKENAR: Karşılıklı kenarları birbirine eş ve paraleldir. Karşılıklı açıları eşittir. Ardışık açıları bütünlerdir. Köşegenleri birbirini ortalar. Köşegenlerin karşılıklı kenar çiftleriyle oluşturduğu iç ters açıların ölçüleri birbirine eşittir. Paralelkenarın alanı; taban uzunluğu ile o tabana ait olan yüksekliğin çarpımıdır. EŞKENAR DÖRTGEN: Tüm kenar uzunlukları birbirine eşit ve karşılıklı kenarları paraleldir. Karşılıklı açıları eştir. Ardışık açıları bütünlerdir. Köşegenleri birbirini dik ortalar. Köşgenler ait oldukları köşelerdeki açıların açıortayıdır. Eşkenar dörtgenin alanı iki şekilde hesaplanır; 1) Köşegen uzunluklarının çarpımının yarısıdır. 2) Taban uzunluğu ile o tabana ait olan yüksekliğin çarpımıdır. YAMUK: Karşılıklı kenar çiftlerinden en az biri paraleldir. Ardışık açılar bütünlerdir. Dik yamuk ve ikizkenar yamuk olmak üzere 2 çeşidi vardır. Yamuğun alanı; alt taban ile üst taban uzunluklarının toplamının yarısı ile yüksekliğin çarpımıdır. Dik yamukta yükseklik, paralelkenarlara dik olan kenardır.

DÖRTGENLER:

Dört kenarı olan kapalı geometrik şekillere dörtgen denir.

PARALELKENAR:
Karşılıklı kenarları birbirine eş ve paraleldir.
Karşılıklı açıları eşittir.
Ardışık açıları bütünlerdir.
Köşegenleri birbirini ortalar. Köşegenlerin karşılıklı kenar çiftleriyle oluşturduğu iç ters açıların ölçüleri birbirine eşittir.
Paralelkenarın alanı; taban uzunluğu ile o tabana ait olan yüksekliğin çarpımıdır.

EŞKENAR DÖRTGEN:
Tüm kenar uzunlukları birbirine eşit ve karşılıklı kenarları paraleldir.
Karşılıklı açıları eştir.
Ardışık açıları bütünlerdir.
Köşegenleri birbirini dik ortalar.
Köşgenler ait oldukları köşelerdeki açıların açıortayıdır.
Eşkenar dörtgenin alanı iki şekilde hesaplanır;
1) Köşegen uzunluklarının çarpımının yarısıdır.
2) Taban uzunluğu ile o tabana ait olan yüksekliğin çarpımıdır.

YAMUK:
Karşılıklı kenar çiftlerinden en az biri paraleldir.
Ardışık açılar bütünlerdir.
Dik yamuk ve ikizkenar yamuk olmak üzere 2 çeşidi vardır.
Yamuğun alanı; alt taban ile üst taban uzunluklarının toplamının yarısı ile yüksekliğin çarpımıdır.
Dik yamukta yükseklik, paralelkenarlara dik olan kenardır.

ÜÇGEN VE ÇEŞİTLERİ NELERDİR?

Bir doğru üzerinde olmayan (doğrusal olmayan) A,B,C gibi üç noktanın birleşiminden oluşan kapalı şekle ÜÇGEN denir.